Heren

'Heren van het goede leven'.
'Zoon treedt in voetsporen van vader'.
'Eindelijk zomer'.
Het zijn mogelijke bijschriften voor deze foto.

De werkelijkheid is: er was even tijd voor een vader-zoon moment na een dag sjouwen en ruimen in het huis van Opa en Oma, vanwege hun aanstaande verhuizing.

Het zou zo maar een plaatje van 100-150 jaar geleden kunnen zijn, als je de hedendaagse kleding wegdenkt. De heren drinken en roken terwijl vrouw/moeder achter het fornuis de avondmaaltijd bereidt. Toen was een dergelijke rolverdeling vanzelfsprekend. Gelukkig is die tijd voorbij en kan de fotografe nu zelf de beslissing nemen om haar mannen dit moment te gunnen. En dat deed ik met plezier en niet alleen om de lucht van de sigarenrook te ontlopen.
Wel had ik graag, stiekem, even willen meeluisteren naar hun mannengesprek. Proost!

Walhalla

Boodschappen doen, of eigenlijk winkelen in het algemeen doe ik niet graag. Vorige week zondag werd ik weer eens bevestigd in mijn afkeer toen we noodgedwongen - net terug van vakantie en niets in huis - boodschappen moesten doen bij AH in Haarlem-centrum. Deze supermarkt was die dag open van 12.00 tot 18.00 uur. Het is onvoorstelbaar hoe druk het daar was. Alsof alle winkels de hele week gesloten waren geweest. Hebben mensen niets anders te doen op zondag? Voor mij was die heksenketel de snelste route naar het kwijtraken van het vakantiegevoel.
Woensdag moest ik er ook op uit om inkopen te doen, maar nu mocht ik naar het Walhalla. Naar een winkel die eigenlijk geen winkel is maar een lusthof. Mijn tuin had dringend nieuwe bloemen nodig en dus trakteerde ik mezelf op een rit naar het tuincentrum in ons dorp. Daar verkopen ze echt alleen maar groen om te planten en wat potten en zakken aarde, maar verder geen afleidende zaken als tuinmeubelen, kussens, buitenkeukens en wat dies meer zij. Het is een waar paradijsje waar ik uren door kan brengen om me te verlustigen aan allerhande flora. Ik voel me daar als een kind in een snoepwinkel en kan moeilijk kiezen. Er zijn zoveel mooie bloemen en planten die ik graag in de tuin zou willen hebben, maar mijn lapje grond is helaas beperkt qua grootte. Ik moet me dus echt inhouden en toch kom ik steevast met teveel thuis. Ook nu paste alles ternauwernood in de auto. Maar wat werd ik blij van deze boodschappen die wel mijn vakantiegevoel verlengen.

Hoewel mijn tuin niet kan tippen aan de schoonheid van de 'echte' natuur, zoals we die op vakantie hebben gezien, velden met korenbloemen, klaprozen,

vingerhoedskruid, probeer ik er wel iets van na te bootsen met de recente aanwinsten. Na alle regen van de afgelopen dagen kon ik vanmiddag toen de zon doorbrak eindelijk alles in de tuin zetten. Het is te hopen dat de slakken een beetje eerbied hebben voor mijn nijvere arbeid.

Vulkanen

De Alpen, de Pyreneeën en andere hooggebergten zijn onmiskenbaar imposant. De toppen, die met gemak de drieduizend meter halen, bedekt met eeuwige sneeuw, alleen te bereiken via passen met vele haarspeldbochten, of slechts toegankelijk voor bergbeklimmers, of door middel van een kabelbaan. Indrukwekkend, zeker, maar ik vind het altijd na een paar dagen tussen die reuzen genoeg, dan wil ik weer meer wijdsheid om me heen. Van het landschap waar we ons deze vakantie bevinden krijg ik niet snel genoeg. Groene heuvels, valleien uitgesleten door rivieren en af en toe daartussen een reeds lang uitgedoofde vulkaan, al dan niet met krater.

Puy de Dome

De vulkaanketen, met 112 vulkanen, in het noordwesten van de Auvergne is relatief jong, minder dan 100.000 jaar, de laatste errupties vonden plaats ongeveer 3.000 voor Chr. De bekendste en hoogste (1.465 meter) is de Puy de Dôme, een fraai exemplaar, weliswaar zonder krater, maar sinds dit voorjaar wel voorzien van een trein die je in tien minuten naar de top brengt. Een goede zet van de Franse overheid - en fors gesubsidieerd door de Europese Unie - want veel beter voor het milieu dan de pendelbussen die er tot voor kort reden.
Inmiddels hebben we verschillende Puys beklommen, dan wel een wandeling er omheen gemaakt. En steeds is het een genoegen: het uitzicht op de top, de bloemen, struiken en bomen onderweg, het gezicht op de andere puys. Bijzonder was de Puy de Pariou, met de bijna volmaakte ronde krater, waarin je kunt afdalen.



De Gour de Tazenat, die we gisteren bezochten is een krater met een meer, waarvan het water aangenaam warm is.

Morgen nemen we afscheid met een laatste wandeling. Gelukkig hebben we daarna de foto's nog.

10 eeuwen

10 eeuwen zijn vergleden sinds ik, Chateau Rocher, hier sta. Heren, koningen en keizers, ik heb ze allemaal zien komen en gaan. Talloze oorlogen,  grote en kleine, zijn er gevoerd, maar de rivier, de bossen, de heuvels en deze rots waarop ik sta bleven hetzelfde.

 

Ooit hield ik toezicht op de vallei van de Sioule en controleerde ik de passage over de rivier, de Pont de Menton, de verbinding tussen Bourbonnais en Auvergne. Van groot strategisch belang was ik, robust en ongenaakbaar. Archambaud le Fort, heer van Bourbon, nam het initiatief om op deze klif boven de rivier de eerste versie van mij neer te zetten. Ze zeggen dat ik ben gemodelleerd naar Chateau Gaillard in Normandie, van de beroemde koning Richard Leeuwenhart. Wat maakt het uit. Wat ik nu nog ben zijn restanten van het oorspronkelijke kasteel en de uitbreidingen die tussen de dertiende en vijftiende eeuw zijn gebouwd. In de zestiende eeuw was mijn strategisch belang voorbij en sinds de achttiende eeuw ben ik verlaten.

Monument Historique is nu al bijna 100 jaar mijn nieuwe status en vanaf 1964 word ik gerestaureerd en dien ik ter lering en vermaak. Een ieder die mij bezoekt kan fantaseren over de voorbije eeuwen, maar ik weet precies wat zich hier heeft afgespeeld.

Hoe warm het was en hoe ver

"Het gaat lekker, het valt me echt mee" had ik nog geen kwartier geleden tegen M. gezegd. En nu lagen we hier voor oud vuil, als een stelletje onvervalste bermtoeristen in het hoge gras langs de D nog wat, bij te komen. Af en toe flitste er een auto voorbij en opvallend vaak was het een taxi. Even kwam de gedachte op om het volgende exemplaar aan te houden en ons terug te laten brengen naar de auto die we zo'n 3,5 uur geleden hadden achtergelaten aan de begin van de wandeling.
15 km, dat moest toch te doen zijn hadden we elkaar 's morgens voorgehouden. Oke, er moest flink wat hoogteverschil overwonnen worden, maar het was niet erg warm, 21 graden, en er zat ook aardig wat bewolking in de lucht. Ideale wandelomstandigheden dus.

De route langs de Gorges de la Sioule begon met een flinke afdaling naar een honderdjarige stuwdam in de rivier. Vervolgens liepen we evenwijdig aan de Sioule waarbij het pad ons, afgaande op het geluid, afwisselend dichtbij en verder weg van de woeste stroom leidde. Stijgen en dalen wisselden elkaar af en we hadden er aardig de pas in. Het begon wel wat te zweten onder de rugzak, maar we liepen voornamelijk onder de bomen, dus het was goed uit te houden. Er was echter geen mogelijkheid om ergens even te zitten. Het pad bood er geen gelegenheid voor en bovendien werden we bij stilstand onmiddellijk belaagd door muggen en andere steekbeesten. En zo aten we staande een broodje en namen we een slokje water, ondertussen de insecten van ons afslaand. Gelukkig waren de zespotigen niet de enige metgezellen. Slangen en hagedissen schoten voor onze voeten weg, een eekhoorn kreeg de schrik van zijn leven, een hert zocht een goed heenkomen en hoog boven de rivier en de oever aan de overkant, cirkelden een paar roofvogels op zoek naar voedsel. Bloemen, vlinders en libellen in allerlei kleuren zorgden voor een bonte afwisseling en verleidden mij om regelmatig de camera tevoorschijn te halen.

Op het moment dat we het bos en de rivier verlieten waren we op ongeveer tweederde van de wandeling. We verlangden naar een plek - een terrasje, maar met een picknicktafel namen we ook genoegen- om nog wat te eten en even uit te rusten. In plaats daarvan moesten we een stuk langs een autoweg lopen in de brandende zon. De vermoeidheid en de hitte viel op dat moment bovenop ons allebei tegelijk, alsof er een knop werd omgedraaid. Het dichtsbijzijnde dorp was een kilometer verderop, maar het lag niet op onze route en als we daar even wilden aanleggen, zouden we dus nog 2 km extra moeten lopen, op een weg zonder schaduw. Dan maar in de berm neergeplofd om nieuwe energie op te doen en moed te verzamelen voor de laatste kilometers, die voornamelijk bergopwaarts zouden gaan.
Vijf uur nadat we in tegengestelde richting op pad waren gegaan zagen we van een afstand de auto staan op het stille landweggetje, badend in de zon. En wij badend in het zweet, waren blij met het weerzien. In de auto zagen we waarom het ons zo zwaar viel om het laatste traject van de route af te leggen, het was inmiddels 31 graden.
Ondanks wat ongemakken was het een mooie wandeling die we niet hadden willen missen, maar die we misschien niet op de warmste dag van de week hadden moeten doen...
We hebben er in ieder geval het nodige aan overgehouden: herinneringen, foto's, spierpijn, jeukende bulten en een dozijn teken.

Abrikozen

Op de kleine weekmarkt in St. Gervais d'Auvergne wordt voornamelijk fruit en kaas verkocht. Precies wat ik hoopte aan te treffen. We lopen eerst langs de kraampjes om te kijken wat er zoal wordt aangeboden, zodat we doelgericht een paar aankopen kunnen doen. De eerste kraam met kazen uit de streek bevalt me en we stoppen om een stukje Saint-Nectaire te kopen, een rauwmelkse boerenkaas die we al geproefd hebben tijdens het diner bij onze gastvrouw. Maar ik ben ook nog op zoek naar geitenkaas en die vinden we twee stalletjes verderop. Er liggen drie rijen kleine kaasjes in het gelid, die wat vorm en omvang betreft gelijk zijn, maar de kleur is anders. De eerste rij is wit, de tweede rij heeft een licht gelige zachte korst en de derde rij heeft een nog wat dikkere korst die grijs-bruin getint is. Als ik aan de beurt ben vraag ik de verkoopster wat het verschil tussen de drie is en ze legt uit wat we al vermoeden, dat het dezelfde kaas is van heel jong tot belegen. Ik koop een kaasje van de middelste leeftijd.
Nu alleen nog wat fruit. We lopen terug naar de allereerste kraam waar voornamelijk abrikozen, kersen, meloenen en aardbeien liggen. De aardbeien zien er zeer appetijtelijk uit en hoewel ze niet echt goedkoop zijn kies ik een doosje uit. De marktkoopman krijgt ons in het vizier als we daarna onze blik op de abrikozen richten. Hij biedt ons er eentje aan om te proeven, het zijn van die grote sappige abrikozen, die je in Nederland eigenlijk nooit ziet. We proeven en ja, de smaak en 'bite' zijn voortreffelijk. "Très bon" beantwoorden we de vragende blik van de man. Daar wil ik er wel een paar van hebben. "Deux kilo?" vraagt de verkoper bloedserieus. Ik begin een beetje te lachen en schud mijn hoofd. Nee, geen twee kilo, een pond wil ik, dat lijkt me al meer dan genoeg voor ons tweeen. Maar daar is de man het niet mee eens. Een 'livre' schampert hij, die staan in de bibliotheek moppert hij in het Frans, alsof hij aan mijn neus kan zien wat mijn professie is. Voor de zekerheid zeg ik nogmaals dat ik een "demi kilo" wil hebben, misschien is het woord livre ouderwets en begrijpt hij me niet goed. Maar dat is het niet, hij maakt ons duidelijk dat hij niet minder dan een kilo wil verkopen. Voor de derde keer laat ik blijken dat ik echt niet van plan ben een kilo abrikozen in te slaan, maar de man geeft geen duimbreed toe. Hij vertikt het me een pond abrikozen te verkopen. Mijn geduld raakt op en ik geef de man het geld voor de aardbeien en verbijsterd over zo'n weinig klantgerichte houding verlaten we de markt.

Gedurende de rest van de dag vragen we ons een paar keer af wat de reden kan zijn om zo je klanten van je weg de supermarkt in te jagen. We komen er niet uit, maar ik moet wel steeds denken aan dat gebaar dat die ene stripfiguur van Franse origine vaak maakt als hij andere culturen niet begrijpt.

Lazy sunday afternoon (maar dan in het Frans)

Vanaf de tuinstoel waarin ik zit heb ik uitzicht op duizendschoon, margrieten, lupines, vergeet-me-nietjes, anjers, vrouwenmantel en nog een aantal zomerbloeiers waarvan ik de naam niet weet. Boven de halfhoge muur, die de bloemenborder begrenst, steekt een roze rozenstruik haar zware bloemtrossen de lucht in, ze zwiepen heen en weer in de wind. Af en toe slaat de kerkklok in het naburige dorpje, de wind ruist, insecten zoemen, vogels tsjilpen, zingen en fluiten aan een stuk door en de kippen in het hok tussen onze tuin en die van de eigenaren van het huis waar we vakantie houden, tokken zachtjes. Na twee dagen snelweg en route national houden we vandaag de hele dag siësta in de tuin bij ons tijdelijk verblijf in de Auvergne.
De tuin is groot, althans voor onze begrippen, mijn eigen tuin thuis kan er met gemak vijf maal in. Hetzelfde geldt voor ons vakantieonderkomen. "Wat heb je daar in Frankrijk, ga je kamperen, of heb je een huisje"? werd mij een paar keer gevraagd voor ons vertrek. Het is een typisch Nederlandse uitdrukking, geboren uit de popperige proporties die we in eigen land hebben, als je op vakantie bent zit je in 'een huisje', als je niet kampeert, of in een hotel verblijft. Maar in Frankrijk zijn de vakantiehuizen vaak groot. De gîte waar we gisteren onze intrek in hebben genomen is geschikt voor acht personen, maar ook met z'n tweeën is het comfortabel en voel je je niet verloren. De oude boerderij is vorig jaar verbouwd met oog voor detail en behoud van authenticiteit. Het originele balkenplafond dat tevens de vloer vormt van onze slaapkamer en badkamer op de eerste verdieping zit vol kieren, zodat je hier en daar naar beneden kunt gluren. De goed geoutilleerde keuken, afmeting balzaal, nodigt uit tot het bereiden van gastronomische diners, waarvan vervolgens genoten kan worden aan de grote eettafel binnen of buiten op het terras onder de parasol.

Vanavond wordt het echter een eenvoudige maaltijd, even een pas op de plaats na de aanvallen van cholesterol en andere verboden vruchten tijdens de diners van de vorige twee avonden. Vrijdag maakten we gebruik van de tables d'hôtes in de chambres d'hôtes waar we overnachtten in de buurt van Reims. De Franse gastvrouw en haar zestienjarige dochter hadden een heerlijk vier gangen diner bereid. Het was superbe, menig restaurant doet er voor onder. Ook onze tafelgenoten, een keurig Engels echtpaar, spraken louter lovende woorden, zoals alleen Engelsen dat kunnen: lovely, delicious, very good en meer van zulke superlatieven.
En ook gisteravond hebben we ons laten verwennen door de eigenaars van onze gîte, die tevens twee chambres d'hotes verhuren en, na reservering, een maaltijd serveren. Zo'n tables d'hôtes is een aangename formule, je wordt verrast door het menu dat je voorgeschoteld krijgt en ook door de andere gasten die bij je aan tafel zitten. We hebben het de laatste drie jaar een paar maal ervaren en het levert vaak leuke ontmoetingen en gesprekken op.

Nu dan een lazy sunday afternoon in de zon, uitzoeken waar we de komende dagen naar toe willen en straks misschien nog even een wandelingetje naar het dorp.